{"id":2803,"date":"2012-07-14T12:38:58","date_gmt":"2012-07-14T09:38:58","guid":{"rendered":"http:\/\/turkelli.com\/wordpress\/?p=2803"},"modified":"2020-12-22T14:47:21","modified_gmt":"2020-12-22T11:47:21","slug":"kadirga-yollarinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/2012\/07\/14\/kadirga-yollarinda\/","title":{"rendered":"Kad\u0131rga Yollar\u0131nda"},"content":{"rendered":"\n

 1964 y\u0131l\u0131 yaz\u0131nda Kad\u0131rga Yaylas\u0131\u2019na gitmeye karar verildi.\/Em.\u00d6\u011frt. Mustafa Sa\u011flam <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.
Bu sefer \u00c7ad\u0131r D\u00fcz\u00fc\u2019ndeki kendi evimize gidecektik. Yol uzundu ama olsundu, Kad\u0131rga\u2019daki ilk y\u0131l\u0131m olacakt\u0131.\u00a0 Yaylaya k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ya\u015fl\u0131lar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 arabayla gidecekti. \u0130lk defa arabayla uzun yolculu\u011fa \u00e7\u0131kacakt\u0131m.\u00a0\u00a0 Ben \u00e7ok heyecanl\u0131yd\u0131m. \u0130nekler y\u0131kanm\u0131\u015f, temizlenmi\u015f, s\u00fcsleri haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Yolculuk gecesi haz\u0131rl\u0131klar tamamland\u0131, yoldan gidecekler u\u011furland\u0131. Bizler yoldan gidemedik diye \u00fcz\u00fcld\u00fck. Ama b\u00fcy\u00fckler do\u011frusunu bilirlerdi.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u00f6\u00e7 karadan yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Arabayla gidecekler ise iki g\u00fcn sonra yola \u00e7\u0131kacakt\u0131. B\u00f6ylece yaylaya birlikte varm\u0131\u015f olacakt\u0131k. Arabaya nereden bindi\u011fimizi an\u0131msam\u0131yorum. Akkese K\u00f6y\u00fc\u2019nden Bilal Balta\u2019n\u0131n pikab\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yerlerimizi ald\u0131k. Yola koyulduk. \u0130lk yolculu\u011fumda beni araba tuttu. \u00c7ok rahats\u0131z oldum, \u00e7evremi de rahats\u0131z ettim galiba. Yolculu\u011fumuz s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, rahats\u0131z edici oldu. Yollar \u00e7ok bozuk, otura\u011f\u0131m\u0131z ise tahtayd\u0131. Yolculu\u011fumuzun sonunda Kefli Obas\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131na geldik. Ondan sonras\u0131 yaya gidilecekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc yolumuzu kar kesmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Kefli Obas\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda tepeden yola \u00e7\u0131kt\u0131k, K\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 Obas\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7tik. Ayn\u0131 g\u00fcn obaya vard\u0131k.\u00a0 Evler temizlenmi\u015f, onar\u0131mlar yap\u0131lm\u0131\u015f, biz de ak\u015fam olmadan eve varm\u0131\u015ft\u0131k. S\u0131cac\u0131k s\u00fct\u00fcm\u00fcz\u00fc i\u00e7tik, yatt\u0131k. Rutin g\u00fcnlerimiz ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Sabah kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir tas s\u0131cak s\u00fct kar\u015f\u0131l\u0131yordu bizi. Sonras\u0131 bizler hayvanlar\u0131 g\u00f6zetleyerek oyunumuzu oynuyor, gerekirse su ta\u015f\u0131yor, tezek toplayarak zaman\u0131m\u0131z\u0131 ge\u00e7iriyorduk. \u00dc\u00e7 tekerli tahta arabam\u0131zla oyunlar oynuyor,\u00a0 su ta\u015f\u0131yorduk. Zaman\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile anlam\u0131yorduk.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kad\u0131rga\u2019daki evimiz d\u00fczg\u00fcn yap\u0131l\u0131yd\u0131. Evin mevkisi g\u00fczeldi. Duvarlar ta\u015ftan, \u00e7at\u0131s\u0131 hartama, ah\u0131r ise alt katta, giri\u015fi ayr\u0131yd\u0131. Yani hayvanlarla ayr\u0131 kap\u0131y\u0131 kullanmak ho\u015fuma gitmi\u015fti. Tahta d\u00f6\u015feme d\u00fczg\u00fcn, ah\u0131r kokusunu duymuyorduk. \u00d6\u011frendim ki; evin ustas\u0131 babamm\u0131\u015f. Ondan d\u00fczg\u00fcnm\u00fc\u015f. Ev kalabal\u0131k oldu\u011fu zaman yatak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na ot yata\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulunuyordu. Otlar serilir, \u00fczerine \u00e7ul veya dastar \u00f6rt\u00fcl\u00fcr, yorgan\u0131 \u00fczerimize \u00e7ektik miydi, g\u00fczel bir uyku bizi beklerdi ot kokular\u0131 aras\u0131nda.
        G\u00fcnler ge\u00e7ince tezek toplama i\u015fi yeterli olmazd\u0131. Hem miktar, hem de kalori bak\u0131m\u0131ndan. Bu nedenle odun sat\u0131n al\u0131rd\u0131k. Bazen at y\u00fck\u00fcyle, bazen de kom\u015fular at\u0131n tay\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131rd\u0131k. Yoksa tezekle s\u00fct kaynamazd\u0131. Odun ate\u015fi gerekirdi, bir de ekmek pi\u015firmeye. Hava so\u011fuk oldu\u011fu zamanlarda ate\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131nda oturur, sohbet eder ya da oyun oynard\u0131k
        Hayvanlar\u0131 gezdirirken bazen uzaklara giderdik. Ama fazla uzakla\u015famazd\u0131k. Sis korkusu burada da vard\u0131. Yolumuzu kaybetmekten korkard\u0131k. Pazarl\u0131\u011f\u0131n alt taraf\u0131ndaki caminin yan\u0131nda oyun oynamak veya hayvan otlatmak ho\u015fuma giderdi. Burada k\u0131z\u0131l \u00e7amur vard\u0131, ben bu \u00e7amurla \u00e7ok\u00e7a oynar, \u00e7amurdan arabalar yapard\u0131m. \u00c7okta g\u00fczel arabalar olurdu. Kuruyunca evin kenarlar\u0131na dizer seyrederdim. Yapt\u0131\u011f\u0131m arabalar g\u00fczel olacak ki misafir gelenlere birer tane verilirdi bana sorulmadan.  Olsundu, ben yine yapard\u0131m. A\u011flamam bo\u015funayd\u0131.  Ben yine u\u011fra\u015f\u0131r, arabalar\u0131m\u0131 yapar, k\u0131r\u0131k camlardan da arabalar\u0131ma cam yapard\u0131m. B\u00f6ylece ger\u00e7e\u011fine \u00e7ok benzerdi arabalar\u0131m. Bu el becerilerimin ileride \u00e7ok yarar\u0131n\u0131 g\u00f6recektim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


        Bazen odun yapmak i\u00e7in topluca ormana giderdik. Ama ta\u015f\u0131maya hayvan\u0131m\u0131z yoktu.  L\u00fctf\u00fc\u2019n\u00fcn Mahmut\u2019la oduna giderdik. Kat\u0131r\u0131yla bazen bize de odun getirirdi.  Kad\u0131nlar da s\u0131rtlar\u0131yla ta\u015f\u0131rd\u0131 odunlar\u0131. B\u00f6yle bir g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131 eve getirilen odunlar\u0131 yarmak ho\u015fuma giderdi. G\u00fcrgen \u00e7abucak yar\u0131l\u0131rd\u0131. K\u00fct\u00fc\u011f\u00fcn \u00fcst\u00fcne g\u00fcrgeni yat\u0131rd\u0131m. Baltay\u0131 sallad\u0131m. Balta bana g\u00f6re \u00e7ok a\u011f\u0131rd\u0131. Odun hemencecik yar\u0131ld\u0131. Baltan\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 kesemedim. Balta bu h\u0131zla aya\u011f\u0131ma \u00e7arpt\u0131. Lasti\u011fi kesti, ayak ba\u015fparma\u011f\u0131m\u0131 t\u0131rna\u011f\u0131n alt\u0131ndan ikiye b\u00f6ld\u00fc. Korkudan kimseye s\u00f6yleyemedim. Aya\u011f\u0131m\u0131 kendim sard\u0131m, bir iki g\u00fcn i\u00e7inde de \u00e7abucak iyile\u015fti. Ondan sonra baltan\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f oldum.
        Baz\u0131 g\u00fcnler oyunumuz at binmek \u00fczerine olurdu. \u00c7ad\u0131r D\u00fcz\u00fc kalabal\u0131k de\u011fildi. Bo\u015f alan \u00e7oktu. Atlar \u00e7\u0131plak sal\u0131n\u0131rd\u0131 araziye. Bazen Mahmut\u2019a \u00e7ok \u0131srar ederdik, o da bizi k\u0131ramaz ata s\u0131rayla binerdik. Ama d\u00fc\u015fece\u011fiz diye korkard\u0131 Mahmut, s\u00fcreyi k\u0131sa tutard\u0131. Biz de kendisine k\u0131zard\u0131k.
        Pazarl\u0131ktan geli\u015fte \u00c7akmak\u2019\u0131n Haf\u0131z\u2019\u0131n evi kar\u015f\u0131lard\u0131 bizi. Amcamlar\u0131n evi vard\u0131 onun arkas\u0131nda, L\u00fctf\u00fc Amcalar\u0131n evi onun yan\u0131ndayd\u0131. Bizim arkam\u0131zda Ali Day\u0131mlar\u0131n evi, \u00fcst taraf\u0131m\u0131zda ise Kemer Ali\u2019nin Mustafa\u2019lar\u0131n evi vard\u0131.  A\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru di\u011fer evler s\u0131ralan\u0131rd\u0131. Tam orta yerde ise mektep vard\u0131. Hocas\u0131 olursa, s\u00fcbyan mektebi olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Mektebin Hocas\u0131 da \u00e7o\u011funlukla Muhammet Abim olurdu. Baz\u0131 \u00e7ocuklar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck olur, alt\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131rlard\u0131. Ailesine haber verir, temizlik yap\u0131lana kadar da oyun oynard\u0131k. \u00c7ocuklar aras\u0131nda en kalabal\u0131k olan\u0131 Onba\u015f\u0131n\u0131n Engin\u2019in karde\u015fleri gelirdi. Kalabal\u0131kt\u0131lar. Hele bir ikiz karde\u015fleri vard\u0131, tombi\u015fler. Bizler de \u00e7ok severdik. Bug\u00fcn g\u00f6rsem tan\u0131mam bebeleri. G\u00fclperi Abla\u2019n\u0131n da b\u00fct\u00fcn i\u015fi karde\u015flerini bakmakt\u0131. Babalar\u0131 Alamanc\u0131yd\u0131. Bu y\u0131llarda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 Almanya ser\u00fcvenleri. Sonralar\u0131 Hollanda\u2019da oldu\u011funu \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Cuma g\u00fcnleri pazar kurulur, biz de gezmeye giderdik. En b\u00fcy\u00fck zevkim dondurma yemekti. Kar ve buzlar\u0131n aras\u0131nda duran bir kaptan 25 kuru\u015fluk dondurma ald\u0131k m\u0131yd\u0131 keyfimiz tamam olurdu. Bazen \u00f6\u011fleden sonra bir dondurma daha al\u0131rd\u0131m, para buldu\u011fumda. Haftal\u0131k ya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 satar, gereksinimlerimizi al\u0131rd\u0131k. Ya\u011f satmak i\u00e7in Acak Ali Amca\u2019y\u0131 tercih ederdik, \u00e7o\u011funlukla. Bazen ba\u015fkalar\u0131 biraz fazla verirlerdi, ama biz k\u00f6yl\u00fcm\u00fcz\u00fc tercih ederdik. Kadirga Pazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gezmek ve sergileri izlemek b\u00fcy\u00fck bir zevkti. \u00c7e\u015fitli sat\u0131c\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek ve \u015fans oyunlar\u0131n\u0131 tan\u0131mak burada ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Oynamazsak ta seyrederdik. \u0130lk y\u0131l\u0131mda an\u0131msad\u0131klar\u0131m bunlard\u0131.
         1965 y\u0131l\u0131nda yine  Kad\u0131rga\u2019ya gidecektik. Yoldan gidecekler u\u011furlanm\u0131\u015f, biz ise yine arabayla gidecektik. Ama bu sefer \u00d6ren K\u00f6y\u00fc\u2019nden arabaya bindik. Me\u00e7elu\u011fun As\u0131m\u2019\u0131n  arabas\u0131na bindik. \u00dcst\u00fc a\u00e7\u0131k bir kamyon.  Bu sefer yolumuz d\u00fczg\u00fcnd\u00fc ama uzundu. Kamyon Trabzon \u00fczerinden Ma\u00e7ka ve Zigana yolundan gidecekti.  Trabzon ge\u00e7ilirken kamyonun \u00fczeri \u00f6rt\u00fcld\u00fc, ge\u00e7tikten sonra a\u00e7\u0131ld\u0131. Zigana ge\u00e7idinden sa\u011fa d\u00f6nerek yayla yolunu tuttuk ve yaylaya vard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
O y\u0131llarda kamyon ile insan ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

G\u00fcnlerimiz bir \u00f6nceki y\u0131ldan farks\u0131zd\u0131. Kom\u015fular\u0131m\u0131za kavu\u015fmu\u015f, yayla g\u00fcnlerinin tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yorduk. Ta\u015foluk Bo\u011faz\u0131 evimizin oldu\u011fu yere bakard\u0131. Gelen arabay\u0131 ilk biz g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. Araba tan\u0131d\u0131ksa kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131kard\u0131k. Hele de k\u00f6yden gelmi\u015fse araban\u0131n etraf\u0131n\u0131 sarard\u0131k. Bize ait y\u00fck yoksa da di\u011ferlerine gelen k\u00f6y meyvelerinden nasibimizi al\u0131rd\u0131k. Bu y\u0131lda Elmasu Mehmet Day\u0131m bir araba alm\u0131\u015f, seferlere ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6nceki y\u0131ldan Hatsinu Mustafa Amcam\u2019la  Kaptan H\u00fcsn\u00fc ortak bir araba alm\u0131\u015flard\u0131. Be\u015fikd\u00fcz\u00fc \u00d6\u011fretmen  Okulu\u2019nun \u00e7ift kabinli kamyonunu. Daha \u00f6ncesinden bir Amerikan arabas\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131. Her   hareketlerini takip eder seyretmeye doyamazd\u0131k. Nas\u0131lsa yaylada vaktimiz boldu. Lastik de\u011fi\u015ftirmeyi, yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131p onarmay\u0131 onlardan \u00f6\u011frenmi\u015ftik. Ama \u015fimdi tatl\u0131 bir an\u0131   belleklerimizde.
        Yayla sezonunda evin de\u011fi\u015fmeyen eleman\u0131 her zaman bendim. Otlar kaz\u0131l\u0131rken, f\u0131nd\u0131k toplan\u0131rken s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim olurdu, ama ben de\u011fi\u015fmezdim. K\u00f6ye gitmeyi \u00e7ok isterdim nedense ama bir t\u00fcrl\u00fc olmazd\u0131. Sezon sonunda giderdim k\u00f6ye.
        Yayladan her zaman en son \u00e7\u0131kan kafilede olur, d\u00f6nd\u00fckten k\u0131sa bir zaman sonra da okula ba\u015flard\u0131k. \u00c7ok severdim okulu, hayvan g\u00fctmek yoktu, arkada\u015flar vard\u0131. Ayr\u0131ca da bol bol oyun oynard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u00dct\u00fck arkada\u015fl\u0131klar\u0131 ba\u015fkayd\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

        1966 y\u0131l\u0131 yayla sezonunda yine Kad\u0131rga Yaylas\u0131\u2019na gidecektik. Bu sefer b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f 11 ya\u015f\u0131na gelmi\u015ftim. Art\u0131k ben de yoldan yaylaya gidecektim. \u00c7ok sevinmi\u015ftim bu karara.  Haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131l\u0131yor, bu sefer ben de kat\u0131l\u0131yordum haz\u0131rl\u0131klara.  May\u0131s ay\u0131 gelende, okullar tatil olmu\u015f, karnelerimizi alm\u0131\u015ft\u0131k.  Ben 5. s\u0131n\u0131fa ge\u00e7mi\u015f, yayla yolculu\u011funa haz\u0131rd\u0131m. \u00d6nce inekler y\u0131kan\u0131r, temizlenirdi. Hayvanlar \u00fc\u015f\u00fcmesin diye sular kaynat\u0131l\u0131rd\u0131. Temizlik bitince, ineklerin s\u00fcsleri ve \u00e7anlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Yolculuk g\u00fcn\u00fc  boyun ve al\u0131nlar\u0131na as\u0131l\u0131rd\u0131. Ayr\u0131ca yolculuk s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lacak olan dastar ve yorganlar da hayvanlar\u0131n s\u0131rtlar\u0131na ba\u011flan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


        K\u00f6y\u00fcn t\u00fcm yaylac\u0131lar\u0131 ayn\u0131 g\u00fcn yola \u00e7\u0131kacaklard\u0131. Sabah erkenden yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Amcamlar da bizimleydi. D\u00f6rder ine\u011fimiz vard\u0131. Birlikte yola \u00e7\u0131kt\u0131k. \u00dct\u00fck\u2019\u00fc ge\u00e7tik. Gidiyoruz. \u0130ni\u015fdibi\u2019ne var\u0131nca zorlu bir yoku\u015f bizi bekliyordu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kar\u015f\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda  k\u0131vr\u0131lan yolda s\u0131ra s\u0131ra insan ve hayvanlar sanki ipe dizilmi\u015f gibi gidiyorlard\u0131. Molalar\u0131m\u0131z k\u0131sa olurdu. Kervanba\u015f\u0131 ba\u011f\u0131r\u0131r, herkes s\u0131rayla yola koyulurdu. \u00d6\u011fle s\u0131ralar\u0131 Sis Da\u011f\u0131\u2019na varm\u0131\u015ft\u0131k. Bu sefer obaya u\u011framadan kenardan, Erkek Su \u00f6n\u00fc ve \u00d6r\u00fcmcek Bo\u011faz\u0131\u2019ndan  yolumuza devam ettik. Obadakiler bize el sallam\u0131\u015flar iyi yolculuklar dilemi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sis Da\u011f\u0131 Pazar\u0131\u2019na vard\u0131k. Yola devam edilecekti. Bu sefer yolumuz ini\u015fti, \u015e\u0131h K\u0131ran\u0131\u2019ndan ge\u00e7tik. G\u00f6k\u00e7ek\u00f6y\u2019e vard\u0131k. Ak\u015fam olmu\u015f, G\u00f6k\u00e7ek\u00f6yl\u00fcler bizi kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131rlanm\u0131\u015flard\u0131. Herkes bir evin avlusunda mola veriyor, kalacak yerler haz\u0131rlan\u0131yor, hayvanlar\u0131m\u0131za otlar getiriliyordu.  Sa\u011f\u0131lan s\u00fctler kaynat\u0131l\u0131yor, ev sahipleriyle payla\u015f\u0131l\u0131yordu.
Yorgunluktan hemen uymu\u015f, sabahleyin erkenden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131k. Hayvanlar sa\u011f\u0131lm\u0131\u015f, s\u00fctlerimizi i\u00e7mi\u015f, karn\u0131m\u0131z\u0131 doyurmu\u015f olarak yola haz\u0131rd\u0131k.
        G\u00f6k\u00e7ek\u00f6y arkam\u0131zda kalm\u0131\u015f Murat Suyu\u2019nun yoku\u015funa t\u0131rmanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. Yolculuk ho\u015fuma gitmesine kar\u015f\u0131l\u0131k yorucu oluyordu. Sazalan\u0131\u2019na vard\u0131k. Yolculuk yava\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Neden diye sordu\u011fumuzda gece mola verilecekti. \u015ea\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Ev d\u0131\u015f\u0131nda ilk defa mola verecektik. Nerede kal\u0131nacakt\u0131? F\u0131nd\u0131k harman\u0131ndaki sayvanda  yat\u0131r\u0131lmayan bizler, arazide geceyi ge\u00e7irecektik. \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f ve de korkuluydum. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yava\u015f yava\u015f Erikbeli Yaylas\u0131\u2019na vard\u0131k. Amcam\u0131n \u015eakir bizi bekliyordu. Oraya arabayla gelmi\u015f. Biz \u00e7ocuklar orada kald\u0131k. Hayvanlar ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fckler devam ettiler. Mola yerinde herkes kendine uygun bir a\u011fa\u00e7 alt\u0131 bulmu\u015f, ge\u00e7ici bar\u0131nma yerlerini haz\u0131rlam\u0131\u015flar.
       Biz o geceyi  Amcam\u0131n \u015eakir\u2019in g\u00f6zetiminde ve yan\u0131nda beraber bir otelde kald\u0131k. Sabah erkenden kalk\u0131p, hayvanlar\u0131n yan\u0131na vard\u0131k. Biz gelene kadar onlar da toplan\u0131p yola haz\u0131rlanm\u0131\u015flar. Ate\u015fler yak\u0131lm\u0131\u015f, s\u00fctler kaynat\u0131lm\u0131\u015f, karn\u0131m\u0131z\u0131 doyurduk, yola \u00e7\u0131kt\u0131k.  3. g\u00fcn yolumuz k\u0131sayd\u0131. Ge\u00e7 te olsa obaya var\u0131rd\u0131k. Ama gelenek b\u00f6yleymi\u015f. 3. g\u00fcn hep birlikte obaya girilecekmi\u015f. Yola \u00e7\u0131kt\u0131k, Kefli Oba\u2019s\u0131n\u0131 ge\u00e7tik. Tepeden yola devam ettik, K\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 Obas\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7tikten sonra Ali D\u00fcz\u00fc\u2019ne vard\u0131k. Obada oturanlar oba y\u00f6n\u00fcne d\u00f6nd\u00fcler. Biz de \u00c7ad\u0131r D\u00fcz\u00fc\u2019ne do\u011fru \u00d6ren Obas\u0131\u2019n\u0131 dolanarak vard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

\"Bu<\/figure>\n\n\n\n

Obaya giri\u015fimiz g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdi. Herkes evine kavu\u015fman\u0131n heyecan\u0131n\u0131 ya\u015farken, hayvanlar da yolculu\u011fun sonuna vard\u0131klar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flar m\u0131yd\u0131 ne. Ba\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131p ko\u015fturuyorlard\u0131 \u00e7imenlerde. Biz de evlerimizi a\u00e7m\u0131\u015f, eksiklerini tamamlamak ve temizlik yapmakla u\u011fra\u015f\u0131yorduk. Ak\u015fam olmu\u015f i\u015fler eksi\u011fiyle tamamlanm\u0131\u015f, evlerimize \u00e7ekilmi\u015f kendi evimizde olman\u0131n sevincini ya\u015f\u0131yorduk.
       Bu sefer yaylaya yoldan gelmi\u015f (karadan ilk ve son yolculu\u011fum budur) , yaylac\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131m. Yorucu da olsa g\u00fczeldi yolculuk. G\u00f6k\u00e7ek\u00f6yl\u00fclerin misafirperverli\u011fi halen akl\u0131mdad\u0131r. Bu k\u00f6yden ne zaman ge\u00e7sem tan\u0131d\u0131k gelir insanlar ve yollar sanki. Ama eski yollar kalmam\u0131\u015f ki.  Yine de severim o da\u011flar\u0131.
       Yayla g\u00fcnlerimiz ayn\u0131yd\u0131. Ali Day\u0131mlar\u0131n evine Manavun Arifler kirac\u0131 gelmi\u015flerdi. Tek de\u011fi\u015fiklik onlard\u0131. O y\u0131l ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 Arif, Huriye\u2019yi. \u00c7ocuk akl\u0131m\u0131zla ne oldu\u011funu bile bilmiyorduk.
       Her y\u0131l k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ot\u00e7usu gelirdi. K\u00f6y\u00fcm\u00fczde kemen\u00e7eci yoktu o y\u0131llarda. D\u0131\u015far\u0131dan tutulurdu. Oynaya oynaya gelirdi ot\u00e7ular. Bizler de kar\u015f\u0131lamaya giderdik. Eski oyuncular d\u00f6kt\u00fcr\u00fcrd\u00fc oyunlar\u0131n\u0131. As\u0131l oyuncular\u0131n aras\u0131na giremezdi usta olmayanlar. At\u0131 olanlar eyer vurulmu\u015f at\u0131na biner, giderdi ot\u00e7uyla. Biz de imrenerek bakard\u0131k ot\u00e7u kafilesine. \u00c7ok\u00e7a mermi at\u0131l\u0131rd\u0131 o y\u0131llarda, biz de bo\u015f kovanlar\u0131 toplar satard\u0131k. O zamanlar para ederdiler. Bir de ot\u00e7unun aras\u0131nda sarho\u015flar olurdu, s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131rd\u0131 sarho\u015flara. Temmuzun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cuma g\u00fcn\u00fc pazaryerinde ot\u00e7ular\u0131n finali olur, horonun en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc o g\u00fcn kurulur ve en h\u0131zl\u0131s\u0131 oynan\u0131rd\u0131. Topluca seyre gidilirdi. Yorulana kadar tepilirdi horon. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
horon tepme keyfi<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Yaylam\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fenli\u011fi Ot\u00e7u \u015fenli\u011fidir. Hala her y\u0131l aksamadan yerine getirilir. O y\u0131llarda k\u00f6yler ayr\u0131 ayr\u0131 yaparlard\u0131 \u015fenli\u011fini. Ama sonralar\u0131 birle\u015ferek, daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve daha g\u00f6rkemli horonlar tepilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

       Ayn\u0131 y\u0131lda \u00e7\u0131kan olaylarda atm\u0131\u015ft\u0131k k\u00f6pr\u00fcleri \u00d6ren K\u00f6y\u00fc ile. \u00c7\u0131kard\u0131klar\u0131 olay kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7orap \u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bizi atmak istiyorlard\u0131 yayladan. O y\u0131llarda muhtar\u0131m\u0131z Kaz\u0131m \u00d6zt\u00fcrk\u2019t\u00fc. Sempatik davran\u0131\u015flar\u0131, t\u00fcrk\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve akl\u0131yla sevdirmi\u015fti herkese kendini. Plak bile \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131 o y\u0131llarda. Olay \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn Tonya \u00fczerinden yaylaya geliyordu Muhtar ve beraberindekiler. \u00d6ren obas\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7mesin diye Muhammet Abim oba \u00fczerinden gelenleri kar\u015f\u0131lamaya gitti ve gelenler do\u011frudan oba \u00fczerinden geldiler de \u00d6ren\u2019lilerin eline d\u00fc\u015fmediler.  O y\u0131l olanlardan \u00e7ok \u00e7ekti k\u00f6yl\u00fclerimiz ve \u00d6ren\u2019le k\u00f6pr\u00fcler de at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Sonucun da da yayla davas\u0131n\u0131 kazanarak, Kad\u0131rga Yaylas\u0131\u2019n\u0131n sahibi biz olduk.
       G\u00fczeldi Kad\u0131rga. Ta\u015foluk suyu, Oru\u00e7bozan suyu yaylan\u0131n vazge\u00e7ilmezleridir. Bug\u00fcn bile gitti\u011fimde suyuna, havas\u0131na, tad\u0131na doyamadan ayr\u0131l\u0131r\u0131m Kad\u0131rga\u2019dan. Pazarl\u0131k yak\u0131n oldu\u011fundan ba\u015fka g\u00fcnler de giderdik pazarl\u0131\u011fa. K\u00f6yl\u00fclerimizin kahvehanesi olurdu. A\u011fasarl\u0131larla payla\u015f\u0131rd\u0131k kahvehanelerimizi. Ya\u015f\u0131m\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fundan fazla kabul g\u00f6rmezdik kahvehanelerde. Yaylaya yeni gelen her ki\u015fi g\u00fcn\u00fcn konusu olur, yaylaya de\u011fi\u015fim getirirdi. Devaml\u0131 kalanlar i\u00e7in \u00f6yle idi.
       Bu \u00fc\u00e7 y\u0131ldan sonra yaylac\u0131l\u0131k g\u00fcnlerimiz de bitti. Bir daha g\u00f6\u00e7le gidemedik yaylaya. Benim de okul y\u0131llar\u0131m ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan hayvanlar\u0131 bakacak kimse yoktu. Yani yayla \u00e7obanl\u0131\u011f\u0131m bitmi\u015fti. Yaylaya gidemedi\u011fimizden  de evimizi satm\u0131\u015f, kapatm\u0131\u015ft\u0131k Kad\u0131rga defterini.
       Defter kapanm\u0131\u015ft\u0131 kapanmas\u0131na da, \u00e7\u0131kmad\u0131 akl\u0131m\u0131zdan Kad\u0131rga. Ne zaman varsam oralara yaylay\u0131 g\u00f6rmeden d\u00f6nemem. Bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne de olsa \u00e7\u0131kar\u0131m oralara. \u00c7ocuklu\u011fum akl\u0131ma gelir a\u011flamakl\u0131 olurum. Neredeyse ta\u015flar\u0131n\u0131 bile ezberlemi\u015fiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm.
       En son 2005 y\u0131l\u0131nda \u015eakir Abim\u2019le  gittik yaylaya, bir ak\u015fam kald\u0131k. Pazarl\u0131\u011fa vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda vakit ge\u00e7mi\u015f, da\u011f\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 yaylac\u0131lar. Biraz sonra herkes da\u011f\u0131ld\u0131, kalan manzara tam bir \u00e7evre felaketi. Her taraf naylon ve ambalaj at\u0131klar\u0131 ile doluydu. Pazarl\u0131kta vergi alanlar nedense temizleme i\u015finde yoktular. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz manzara bizi \u015fok etti sanki. \u00c7ad\u0131r D\u00fcz\u00fc\u2019ne indik. Sular kaybolmu\u015f, hepsini evlere ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131. Sulara bile ambargo koymu\u015flar, hayvanlara bile b\u0131rakmam\u0131\u015flard\u0131. Bu de\u011fildi bizim zaman\u0131m\u0131z\u0131n Kad\u0131rga Yayla\u2019s\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

           Ba\u015fkan\u0131 beklerken Hayri Ayd\u0131n \u00f6\u011fretmenle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Babas\u0131 Hayrullah Abi\u2019nin yan\u0131na gittik. S\u0131rgan ve yo\u011furdunu  yedik. Ak\u015fama Ba\u015fkan\u2019\u0131n evinde kald\u0131k. Sabahleyin Ali D\u00fcz\u00fc y\u00f6n\u00fcnden Erikbeli\u2019ne do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Sazalan\u0131\u2019na vard\u0131k. Etrafa bakt\u0131k\u00e7a \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha da art\u0131yordu. Yaylalar betonla\u015fm\u0131\u015f, \u00e7evre kirlili\u011fi sorumsuzca \u00e7o\u011falm\u0131\u015ft\u0131. N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, sorumsuzluk yiyip bitiriyor g\u00fczel yaylalar\u0131m\u0131z\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sisda\u011f\u0131\u2019na vard\u0131k. Kirlilik orada da ayn\u0131. Gene de gezdik, taflan yoktu o y\u0131l ama. Zonguldak\u2019tan getirmi\u015flerdi. Horoncular\u0131 seyredip d\u00fc\u015ft\u00fck yola. Y\u00fcr\u00fcme gitti\u011fimiz yerleri art\u0131k arabayla gidiyorduk. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ot\u00e7ular\u0131 da arabayla gidiyorlar art\u0131k. De\u011fi\u015fim her yerde olmu\u015f gibi\u2026Yaylalar yayla olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f m\u0131yd\u0131 acaba diye d\u00fc\u015f\u00fcnmedim de\u011fil. Ama yine de \u00e7ocuklu\u011fumun yaylalar\u0131 daha g\u00fczeldi.
       Ben yine hayalimdeki yaylay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcneyim, siz mi?  Biraz o g\u00fcnlere gidebildinizse ne mutlu bana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 1964 y\u0131l\u0131 yaz\u0131nda Kad\u0131rga Yaylas\u0131\u2019na gitmeye karar verildi.\/Em.\u00d6\u011frt. Mustafa Sa\u011flam<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2808,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[228,99,243],"tags":[270],"hf_cat_post":[],"class_list":["post-2803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-22-mustafa-saglam","category-gelenekler","category-kadirga-yaylasi","tag-kadirga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2803"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2833,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions\/2833"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2803"},{"taxonomy":"hf_cat_post","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/hf_cat_post?post=2803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}