{"id":2786,"date":"2012-12-04T19:18:25","date_gmt":"2012-12-04T17:18:25","guid":{"rendered":"http:\/\/turkelli.com\/wordpress\/?p=2786"},"modified":"2020-12-21T19:26:10","modified_gmt":"2020-12-21T16:26:10","slug":"hanelerimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/2012\/12\/04\/hanelerimiz\/","title":{"rendered":"Hanelerimiz"},"content":{"rendered":"\n<p>Bakmay\u0131n bu g\u00fcn\u00fcn birbirine benzemez evlerine.\/Em.\u00d6\u011frt. Atilla Korkmaz<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Eskinin evleri hem mimari hem de kullan\u0131m \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok benzerdi. D\u0131\u015ftan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda duvarlar\u0131, pencereleri, bir \u00f6rnekli\u011fi ile belli bir yap\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131yordu. \u0130lk haliyle hala korunanlar var az say\u0131da. Ancak bir k\u0131sm\u0131 virane oldu ve yerine tarz\u0131, esteti\u011fi, ki\u015fili\u011fi olmayan briket, tu\u011fla duvarl\u0131 ve iki, \u00fc\u00e7 katl\u0131 betonarme yap\u0131lar dikildi. Bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131n geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veremedi\u011fi i\u00e7in oras\u0131na, buras\u0131na yap\u0131lan biriket, tu\u011fla, betonarme eklemelerle melez yap\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"586\" src=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/proje-oguzevi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1479\" srcset=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/proje-oguzevi.jpg 800w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/proje-oguzevi-300x220.jpg 300w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/proje-oguzevi-768x563.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck de\u011fildi eski k\u00f6y evleri, ev b\u00f6l\u00fcm\u00fc bir, ah\u0131r b\u00f6l\u00fcm\u00fc yar\u0131m olmak \u00fczere bir bu\u00e7uk kat. En b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc yetmi\u015f, seksen metrekare. Evin \u00f6n taraf\u0131ndaki kap\u0131dan girdi\u011finizde sizi kar\u015f\u0131layan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ad\u0131 \u201cyer \u00fcst\u00fc\u201d veya \u201ci\u00e7eri\u201d idi k\u00f6y\u00fcm\u00fczde. Yer \u00fcst\u00fc denirdi \u00e7\u00fcnk\u00fc, ger\u00e7ekten yerin yani topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcndeydi, i\u00e7eri denirdi \u00e7\u00fcnk\u00fc uyku d\u0131\u015f\u0131nda evdeki insanlar\u0131n ev i\u00e7i ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc burada ge\u00e7erdi. \u0130\u00e7eri dikd\u00f6rtgen \u015feklinde d\u00f6rt metreye be\u015f, alt\u0131 metre boyutlar\u0131nda zemini \u00e7o\u011funlukla s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toprak olan yal\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir mekand\u0131r. Giri\u015fte ilk g\u00f6ze \u00e7arpanlar evin \u00fcst tarafta kalan duvar\u0131n\u0131n ortalar\u0131na yak\u0131n bir yerde yanan yer ate\u015fi ve onun \u00fczerindeki \u201ct\u00fct\u00fcncelik\u201d (davlumbaz) ile t\u00fct\u00fcncelik\u2019 in devam\u0131ndaki duvar\u0131 veya bu duvara dik olan kar\u015f\u0131 duvar\u0131n hela kap\u0131s\u0131na kadar olan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, baz\u0131 evlerde her iki b\u00f6l\u00fcm\u00fc birden kaplayan \u201cbucakl\u0131k\u201d bulunur. Yer ate\u015fi dedim ama tam olarak yerde yanan ate\u015f de\u011fil. Topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir ta\u015f\u0131n \u00fczerinde yan\u0131yor ate\u015f. \u201cBileki ta\u015f\u0131\u201d ad\u0131. Ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131, i\u00e7inde k\u0131rk, elli santimetre \u00e7ap\u0131nda, be\u015f, alt\u0131 santimetre derinli\u011finde silindirik bir \u00e7ukur var ta\u015f\u0131n. \u00dczerinde yanan odun ate\u015fiyle iyice k\u0131zg\u0131nla\u015fan bileki ta\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7i s\u00fcp\u00fcr\u00fcl\u00fcp temizlendikten sonra m\u0131s\u0131r unu hamuru veya mayalanm\u0131\u015f bu\u011fday unu hamuru d\u00f6k\u00fcl\u00fcr bu \u00e7ukura. \u00dczerine bombeli k\u0131sm\u0131 yukar\u0131ya gelecek \u015fekilde bir ekmek sac\u0131 kapat\u0131ld\u0131ktan sonra sac\u0131n da \u00fczerine oca\u011f\u0131n yanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan ve biraz \u00f6nce bir kenara ayr\u0131lan kor-k\u00fcl kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fcr, pi\u015fmeye b\u0131rak\u0131l\u0131r. \u201cBileki Ekme\u011fi\u201d dir pi\u015fen ekmek.<br>Yaz, k\u0131\u015f odun yanar ocakta. Bolca duman \u00e7\u0131kar\u0131r haliyle. Hele de biraz ya\u015f olursa odun. Duman\u0131 ev d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak t\u00fct\u00fcncelik\u2019in g\u00f6revi. O elinden geleni yapar da, duman edebiyle \u00e7\u0131k\u0131p gitmez ki evden. Bir o yana, bir bu yana yalpalayarak yukar\u0131 do\u011fru y\u00fckselirken veya aniden a\u00e7\u0131lan bir d\u0131\u015f kap\u0131dan gelen esintinin etkisiyle t\u00fct\u00fcncelik d\u0131\u015f\u0131na ta\u015far bir k\u0131sm\u0131, doldurur i\u00e7eriyi. So\u011fuk havalarda d\u0131\u015f kap\u0131lar kapal\u0131 tutuldu\u011fundan bir yandan i\u00e7eriye dolan duman\u0131n g\u00f6zlerde, genizlerde yaratt\u0131\u011f\u0131 yak\u0131c\u0131 etki, \u00f6te yandan ah\u0131rdan gelen hayvan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 ve idrar\u0131n\u0131n karma kokusu bir k\u00f6y evinde bulundu\u011funu hat\u0131rlat\u0131r burunlara&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"643\" src=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/orhan-terekte-sahan-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1467\" srcset=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/orhan-terekte-sahan-1.jpg 900w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/orhan-terekte-sahan-1-300x214.jpg 300w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/orhan-terekte-sahan-1-768x549.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Bucakl\u0131kta \u00fcstte \u201cterek\u201d, tere\u011fin alt\u0131nda d\u00fczg\u00fcn bir ta\u015f zemin \u00fczerinde boy, boy kazanlar, bakra\u00e7lar, b\u00fcy\u00fck tencereler ve bir bak\u0131r \u201csu g\u00fcg\u00fcm\u00fc\u201d bulunur. Terek ah\u015fap olup \u00fczerinde sahanlar\u0131n, tabaklar\u0131n, taslar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201csarma tenceresi\u201d, \u201ck\u0131y\u0131l\u0131\u201d, \u201ckulakl\u0131\u201d gibi daha k\u00fc\u00e7\u00fck boy pi\u015firme kaplar\u0131n\u0131n dizili oldu\u011fu raflar bulunur. Tere\u011fin bir yan\u0131nda yeti\u015fkin bir insan elinin s\u0131\u011fabilece\u011fi bir a\u00e7\u0131kl\u0131k,\u201dka\u015f\u0131kl\u0131k\u201d \u2018a a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Ad\u0131 \u00fczerinde ah\u015fap ka\u015f\u0131klar\u0131n yerle\u015ftirildi\u011fi yer. Baz\u0131 tereklerde kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p kapanabilen b\u00f6lmeler de bulunur, cam bardaklar saklan\u0131r buralarda. Tere\u011fin uygun yerlerine \u00e7ak\u0131lan \u00e7ivilere \u201cya\u011f tavas\u0131\u201d, \u201cd\u00f6nderme tavas\u0131\u201d (k\u0131zartma tavas\u0131) ve \u201cilistir\u201d (s\u00fczge\u00e7) as\u0131l\u0131d\u0131r.<br>Arazi e\u011fimli oldu\u011fundan, ev arazideki e\u011fime uyularak yap\u0131l\u0131r. Bu e\u011fime g\u00f6re, i\u00e7eri b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcst tarafta ve alt\u0131 dolu, odalar b\u00f6l\u00fcm\u00fc alt tarafta ve alt\u0131 bo\u015ftur. Bu bo\u015flukta \u201cafur\u201d (ah\u0131r) bulunur. Ah\u0131r b\u00f6l\u00fcm\u00fc yar\u0131m kat demem bundan. Ah\u0131r\u0131n \u00fcst\u00fc tahta d\u00f6\u015femedir. Tahta d\u00f6\u015feme i\u00e7eri\u2019 nin toprak zemininden yirmi be\u015f, otuz santimetre daha yukar\u0131dad\u0131r. Bu tahta d\u00f6\u015feme ayn\u0131 zamanda odalar\u0131n zeminini de olu\u015fturur. Genel olarak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn her iki taraf\u0131nda ah\u015fapla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f birer oda ve iki oda aras\u0131nda penceresi de olan bir bo\u015f alan (salon) bulunur. Salon penceresi i\u00e7eri\u2019 yi de ayd\u0131nlatmakla g\u00f6revlidir ayn\u0131 zamanda<br>Odalar\u0131 i\u00e7eri\u2019 den ayran ah\u015fap b\u00f6lmeler tahta d\u00f6\u015femenin yar\u0131m metre, baz\u0131lar\u0131nda biraz daha fazla olmak \u00fczere a\u015fa\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015flar. B\u00f6ylelikle odalar\u0131n \u00f6n\u00fcnde i\u00e7eri zemininden daha yukar\u0131da, ah\u015fap bir set olu\u015fur. \u201cTahta \u00fcst\u00fc\u201d dedi\u011fimiz bu set g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn oturma tak\u0131mlar\u0131n\u0131n i\u015flevini g\u00f6r\u00fcr. Tahta \u00fcst\u00fcne ensiz kilim ve yayg\u0131lar serilir. Ayr\u0131ca yer minderleri bulunur \u00fczerine oturmak i\u00e7in. Tahta \u00fcst\u00fcn\u00fcn uygun bir yerinde \u201cah\u0131r kapa\u011f\u0131\u201d bulunur. Bu a\u00e7\u0131l\u0131r, kapan\u0131r kapak, k\u0131\u015f g\u00fcnlerinde veya gerekti\u011finde gece ah\u0131ra girip- \u00e7\u0131kmak, ah\u0131rda bulunan ki\u015fiye bir \u015fey vermek veya ondan bir \u015fey almak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<br>Bazen \u00f6yle duman dolar ki i\u00e7eri\u2019 ye, yakar g\u00f6zleri ac\u0131 biber misali. Evlerin biri giri\u015f kap\u0131s\u0131, di\u011feri de onun tam kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duvarda bulunan hela kap\u0131s\u0131 olmak \u00fczere iki d\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 bulunur. \u0130ki kap\u0131y\u0131 birden a\u00e7mak duman\u0131n kolayca d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, ancak bu so\u011fuk havalarda i\u00e7eri\u2019 nin so\u011fumas\u0131 ve \u00fc\u015f\u00fcmek demektir. Kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131p ev i\u00e7ini so\u011futmadan duman\u0131n kendili\u011finden \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in \u00e7at\u0131 \u00f6rt\u00fcs\u00fcnde dikd\u00f6rtgen \u0131\u015f\u0131kl\u0131klar (baca) bulunur. I\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fc, \u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan daha b\u00fcy\u00fck bir tahta ile kapal\u0131d\u0131r. Evin i\u00e7inden uzun bir s\u0131r\u0131kla \u0131\u015f\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir taraf\u0131na itilerek a\u00e7\u0131l\u0131r, ya da \u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n tam \u00fczerine getirilerek kapat\u0131l\u0131r. I\u015f\u0131kl\u0131klar bir yandan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n evi daha iyi ayd\u0131nlatmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, di\u011fer yandan davlumbaz\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fan duman\u0131n d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da sa\u011flar. Davlumbaz\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 evlerde halin hep duman zaten. I\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131p, kapatmakta kullan\u0131lan iki bu\u00e7uk, \u00fc\u00e7 metrelik bu s\u0131r\u0131\u011fa \u201cbaca s\u0131r\u0131\u011f\u0131\u201d veya \u201cbaca \u00e7arp\u0131s\u0131\u201d denir. Unutamad\u0131\u011f\u0131m bir an\u0131m var baca s\u0131r\u0131\u011f\u0131 ile ilgili.<br>T\u00fct\u00fcn \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flar\u0131mda girdi hayat\u0131ma. O girmedi, haks\u0131zl\u0131k etmeyeyim, ben ald\u0131m onu hayat\u0131m\u0131n i\u00e7ine. Alt\u0131 ya\u015f\u0131nda var m\u0131y\u0131m bilmiyorum. Bu g\u00fcn aram\u0131zda olmayan \u00e7ocukluk arkada\u015f\u0131m Murat\u2019 la, \u015e\u00fckr\u00fc Dedem\u2019 in evinin oralarda bir yerlerdeyiz. Murat\u2019 lar\u0131n evi de orada. Nereden bulmu\u015ftuk tam hat\u0131rlam\u0131yorum. Elimizde sap sar\u0131 Mu\u015f T\u00fct\u00fcn\u00fc ve sigara ka\u011f\u0131d\u0131 var, hem de bolca. Sar\u0131p, sar\u0131p i\u00e7iyoruz. Sar\u0131yoruz sigaray\u0131, \u00e7ak\u0131yoruz kibriti. Elli be\u015f y\u0131l, yani yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldan fazla zaman ge\u00e7ti o g\u00fcnden bu g\u00fcne. \u00c7ok \u015feyler de\u011fi\u015fti ancak de\u011fi\u015fmeden kalanlar da var. Yanmakta olan kibrit o zaman da bu g\u00fcnk\u00fc gibi kokuyordu. Yanm\u0131\u015f k\u00fck\u00fcrt kokusu, geniz yakan o keskin koku. Bir de yanmam\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn\u00fcn kokusu. \u00c7ocuklu\u011fumdan beri bay\u0131l\u0131r\u0131m yanmam\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn kokusuna. Hi\u00e7 bir ba\u015fka koku veya parf\u00fcm vermez bana ayn\u0131 keyfi. Ne zaman Samsun\u2019 a yolum d\u00fc\u015fse mutlaka giderdim oraya. Tekel\u2019 in yaprak t\u00fct\u00fcn i\u015fleme tesislerine. Samsun\u2019 un merkezi bir yerindeydi, zor olmazd\u0131 gitmek. Al\u00e7ak, yolla bir, tel kafesli pencerelerden mis gibi t\u00fct\u00fcn kokusu gelirdi, yola do\u011fru \u00fcfleyen s\u0131cak bir hava ak\u0131m\u0131 ile. D\u00f6ner dururdum koca binalar\u0131n etraf\u0131nda, tavaf yapan hac\u0131 misali.<br>Yanm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn\u00fcn kokusu da de\u011fi\u015fmedi. \u0130ster pahal\u0131 Amerikan cigaras\u0131n\u0131 yak, ister Mu\u015f T\u00fct\u00fcn\u00fc\u2019nden ka\u011f\u0131da sard\u0131\u011f\u0131n\u0131 kokusu da bir, zarar\u0131 da insana. Y\u0131llarca birlikte ya\u015fad\u0131m yanm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn kokusuyla. \u00d6\u011f\u00fctler, zarar\u0131 \u00fczerine konu\u015fmalar, konferanslar, azarlamalar, baba dayaklar\u0131, televizyon spotlar\u0131, sigara paketlerinin \u00fczerindeki yaz\u0131 ve resimler b\u0131rakt\u0131ramad\u0131 bana sigaray\u0131. Kanser b\u0131rakt\u0131rd\u0131 nas\u0131l becerdiyse ? Benim gibi tiryakili\u011fi k\u0131rk y\u0131l\u0131 a\u015fm\u0131\u015f biri korkuyla da olsa b\u0131rakabiliyorsa herkes b\u0131rakabilir derim. Siz bana kat\u0131lsan\u0131z da, kat\u0131lmasan\u0131z da derim, demeye de devam edece\u011fim.<br>Baca s\u0131r\u0131\u011f\u0131 konusundan bir par\u00e7a \u0131rad\u0131k bu arada. Oraya d\u00f6nelim yine. Sard\u0131k i\u00e7tik, sard\u0131k i\u00e7tik Murat\u2019la. Sonra o eve, ben eve. Eve geldim gelmesine de, ya yanm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn kokusu benden \u00f6nce geldi ya da bizi g\u00f6ren biri gammazlad\u0131, oras\u0131n\u0131 bilmiyorum. Annem kar\u015f\u0131lad\u0131 beni d\u0131\u015f kap\u0131da, pek normal bir kar\u015f\u0131lama de\u011fildi bu. Elinde baca s\u0131r\u0131\u011f\u0131 var annemin. \u0130\u015fte o anda baca s\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n bacay\u0131 a\u00e7\u0131p, kapatmaktan ba\u015fka marifetleri de olabilece\u011fini ak\u0131l ettim birden. Atak davran\u0131p ka\u00e7ay\u0131m dedim. Ne m\u00fcmk\u00fcn ? Bir d\u00f6\u015feniyor, bir d\u00f6\u015feniyor ki baca s\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 arkamdan. Ka\u00e7arken \u00e7amurlu yolda ka\u00e7 kez y\u00fcz \u00fcst\u00fc kapakland\u0131m, darbeler y\u00fcz\u00fcnden, sayamad\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcyorum vuruyor, kalk\u0131p ko\u015fuyorum vuruyor. Hem de nas\u0131l vuruyor bir bilseniz. Sanki ,\u201cpalan\u201d d\u00f6\u011f\u00fcyor toka\u00e7la. A\u015fkolsun anne !<br>Evde kirli \u00e7ama\u015f\u0131rlar birikti\u011finde, sepetlere doldurulan \u00e7ama\u015f\u0131rlarla, anneler, eri\u015fkin gen\u00e7 k\u0131zlar \u201cpalan yu\u2019mak\u201d i\u00e7in bir \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131na giderler. Bir d\u00fczl\u00fckte odun ate\u015fleri yak\u0131l\u0131r, odun k\u00fcl\u00fc d\u00f6k\u00fcl\u00fcr \u0131s\u0131nmakta olan suyun i\u00e7ine. Daha sonra s\u00fcz\u00fcl\u00fcp k\u00fclden ar\u0131nd\u0131r\u0131lan duru su, \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 y\u0131kamak, beyazlar\u0131 a\u011fartmak i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r. \u00dczerinde \u00e7ama\u015f\u0131r d\u00f6\u011f\u00fcle, d\u00f6\u011f\u00fcle hafif\u00e7e \u00e7ukurla\u015fm\u0131\u015f bir ta\u015f\u0131n \u00fczerindeki \u00e7ama\u015f\u0131ra s\u0131cak k\u00fcll\u00fc su d\u00f6k\u00fcld\u00fckten sonra, ah\u015fap bir toka\u00e7la \u00e7ama\u015f\u0131ra vurma fasl\u0131 ba\u015flar. D\u00f6\u011f\u00fcle, d\u00f6\u011f\u00fcle tertemiz olur \u00e7ama\u015f\u0131r. Ne deterjan, ne \u00e7ama\u015f\u0131r suyu, ne de ba\u015fka bir kimyasal, yaln\u0131zca odun k\u00fcl\u00fc. Al\u0131n size do\u011fada kal\u0131c\u0131 kirlili\u011fe yol a\u00e7mayan, do\u011fal, \u00e7evre dostu, her \u015feyiyle organik bir \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kama y\u00f6ntemi. \u00c7evreciler, organik\u00e7iler denemek istermezmisiniz ? Bundan b\u00f6yle \u00e7ama\u015f\u0131r makinan\u0131z\u0131n deterjan g\u00f6z\u00fcne yaln\u0131zca s\u0131cak k\u00fcl suyu d\u00f6k\u00fcn de \u201cs\u00f6zde de\u011fil \u00f6zde\u201d \u00e7evrecidir desinler sizin i\u00e7in. Varm\u0131s\u0131n\u0131z ?<br>Her g\u00fcn \u00fc\u00e7 \u00f6\u011f\u00fcn \u201csofra sal\u0131n\u0131r\u201d evde. Konuk gelirse \u00f6\u011f\u00fcn aralar\u0131nda da sofra sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 olur. Yer \u00fcst\u00fcne sal\u0131nan sofra \u00e7evresinde toplan\u0131r ev halk\u0131, \u201csekmen\u201d ler \u00fczerine oturarak. Sofra tahta \u00fcst\u00fcn\u00fcn hemen \u00f6n\u00fcne sal\u0131n\u0131r ki, birka\u00e7 ki\u015fi de tahta \u00fcst\u00fcne oturarak yemek yiyebilsin. Kalabal\u0131k ailelerde ayn\u0131 anda iki sofra sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 da olur, s\u0131\u011fmaz ev halk\u0131 tek sofran\u0131n \u00e7evresine. Yemekler b\u00fcy\u00fck sahanlar i\u00e7inde konur sofra \u00fczerine, tahta ka\u015f\u0131klarla birlikte, \u00e7atal yoktur. \u00c7ok s\u00fcrmez sahanlar\u0131n bo\u015falmas\u0131, tekrar doldurulur. \u00c7ocuklar bazen k\u00fcserler oturmazlar sofraya. Sofrada kendisine ho\u015funa gitmeyen bir s\u00f6z s\u00f6ylenen \u00e7ocuk k\u00fcsebildi\u011fi gibi, herkesin oturdu\u011fu sofrada kendisine yer kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren \u00e7ocuk \u201ck\u00fcsesi\u201d de varsa ;<br>-\u201cBen nereye oturaca\u011f\u0131m ?\u201d Sorusuyla bir \u00f6n yoklama yapar hane halk\u0131 \u00fczerinde. Sofrada bulunan ya\u015fl\u0131lar, bir sorun \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemiyorlarsa, hemen bir yer a\u00e7\u0131l\u0131r, biraz s\u0131k\u0131\u015f\u0131larak, \u00e7ocuk oraya oturtulur. Bazen de e\u011flence olsun diye, \u00e7ocu\u011fun sorusuna bir ya\u015fl\u0131 ;<br>-\u201cDe\u011firmenin k\u00fcnd\u00fcne\u201d diye cevap verir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"218\" src=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/eldegirmeni.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2787\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Bu kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00fcsesi gelen \u00e7ocuk i\u00e7in yeter sebeptir. Oturmaz sofraya. Israrlar, yalvar\u0131p yakarmalar ba\u015flar bu kez. K\u00fcsen \u00e7ocuk i\u00e7ten, i\u00e7e \u00e7ok mutludur, ya\u015fl\u0131lar\u0131n kendisine yalvar\u0131p, yakarmas\u0131ndan, ancak renk vermez, vazge\u00e7mek istemez k\u00fcsmesinden. A\u00e7 kal\u0131r\u0131m, korkusuyla k\u0131r\u0131l\u0131r kiminin inad\u0131, otururlar sofraya. \u00c7ok inat\u00e7\u0131lar oturmazlar. Herkes yeme\u011fini bitirip sofradan kalkt\u0131ktan sonra, kendileri i\u00e7in sofraya konulanlar\u0131 yerlerse ne ala, yemezlerse kuru ekme\u011fe talim ederler bir dahaki \u00f6\u011f\u00fcne kadar.<br>Ola\u011fan g\u00fcnlerde yerde yanan ate\u015fe yerle\u015ftirilen sacaya\u011f\u0131 \u00fczerinde bak\u0131r tencerelerde pi\u015fer ev halk\u0131n\u0131n yemekleri. Meci (imece), d\u00fc\u011f\u00fcn ni\u015fan yemekleri de k\u00fc\u00e7\u00fck boy kazanlarda. Mecilerde, k\u00f6y i\u015fleri yard\u0131mla\u015farak, i\u015f ve g\u00fc\u00e7birli\u011fi ile tamamlan\u0131r. O g\u00fcnlerde evlerin birbirine para borcu olur muydu, do\u011frusu onu bilmiyorum ama meci borcu olurdu. Herkes en k\u0131sa zamanda \u00f6derdi o borcu alacakl\u0131s\u0131na b\u00f6ylece kolay edilirdi k\u00f6y i\u015fleri. Yap\u0131lan k\u00f6y i\u015fine g\u00f6re isim al\u0131rd\u0131 meci ; -Tayla (tarla) belleme mecisi. -Yar\u0131\u015f mecisi. -Ot kazma mecisi. -Dar\u0131 (m\u0131s\u0131r) soyma mecisi. -Gavsuk ay\u0131tlama mecisi. (Gavsuk : f\u0131nd\u0131k \u00e7otana\u011f\u0131, gavsuk ay\u0131tlama da, f\u0131nd\u0131k patozlar\u0131 yokken, harmanda \u00e7otana\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f f\u0131nd\u0131klar\u0131 elle \u00e7otana\u011f\u0131ndan ay\u0131rma i\u015flemi.) -Tayla toplama mecisi. -Odun ta\u015f\u0131ma mecisi<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"612\" height=\"403\" src=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2420\" srcset=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-1.jpg 612w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-1-300x198.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 612px) 100vw, 612px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Anlatmak isterim de yerim yetmez t\u00fcm\u00fcn\u00fc anlatmaya. Birini anlatay\u0131m size, \u00e7ok co\u015fkulu, \u00e7ok keyifli, \u00e7ok e\u011flenceli olan \u201cyar\u0131\u015f mecisi\u201d ni. Karadeniz b\u00f6lgesi toprak fakiri. Yok ki geni\u015f ovalar\u0131, g\u00f6z alabildi\u011fince. Bir de \u00e7ok engebeli arazi. Trakt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015famaz, pulluk \u00e7al\u0131\u015famaz, topra\u011f\u0131 i\u015fleyen bedenler ona bile raz\u0131 da, karasaban ve \u00f6k\u00fcz bile \u00e7al\u0131\u015famaz. Kim \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ? Adem k\u0131zlar\u0131, baz\u0131 baz\u0131 da Adem o\u011fullar\u0131. Bel demiri ile bellenir ilkbaharda topraklar. Koca koca toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131 biraz ay\u0131r\u0131r, al\u0131r yer y\u00fcz\u00fcnden bel demiri,ama haz\u0131r etmez topra\u011f\u0131. Tav\u0131na gelmeyen toprakta ye\u015fermez ki m\u0131s\u0131r tanesi. Un ufak edilmeli, kazmalarla o koca koca par\u00e7alar. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir yar\u0131\u015f mecisi.Say\u0131lar\u0131 yirmiyi bazen otuzu bulan kad\u0131nlar ve gen\u00e7 k\u0131zlardan olu\u015fan meci grubu, tarlan\u0131n bir ucundan di\u011fer ucuna d\u00fcz bir saf halinde dizilmi\u015ftir. Herbirinin elinde bir kazma. \u015eart de\u011fil ancak kaval \u00e7alan bir ki\u015fi varsa bir ba\u015fka g\u00fczel olur meci. Hele hele bir kemen\u00e7eci varsa tad\u0131ndan yenmez zaten. Kazmalar s\u00f6ylenen t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn, \u00e7al\u0131nan gaydan\u0131n ritmine uygun olarak birlikte kalkar havaya, yine birlikte iner topra\u011fa. O kadar e\u015f zamanl\u0131 olur ki bu uzaktan seyreden, m\u00fczik e\u015fli\u011finde ritmik jimnastik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir pekala, ya da Ondokuz May\u0131s Bayram\u0131 provas\u0131. Havaya kalkan kazmalar\u0131n kah a\u011fz\u0131 vurur topra\u011fa kah k\u00fcp\u00fcs\u00fc, kazmay\u0131 kullanan\u0131n se\u00e7imine g\u00f6re. Bu \u015fekilde a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r ama birlikte ilerler grup. Bir ad\u0131m ileriye ge\u00e7mez, bir ad\u0131m geride kalmaz kimse. Mecide bir \u00e7alg\u0131c\u0131 yoksa t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yler bir kad\u0131n. \u0130nsan\u0131 co\u015fturan, hareketlendiren mecilere has t\u00fcrk\u00fclerdir bunlar. \u0130\u015fte bu t\u00fcrk\u00fclerle yada \u00e7alg\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fczi\u011fin etkisiyle o kadar artar ki co\u015fku, arada bir co\u015fkuya kap\u0131lan birinin kazmas\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p saflar\u0131n birka\u00e7 ad\u0131m ilerisine \u00e7\u0131k\u0131p bir ala\u015fa\u011f\u0131 k\u0131rd\u0131ktan sonra yerine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. T\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyen kad\u0131n\u0131n bir ba\u015fka g\u00f6revi de arada bir gayrete getirmektir meciyi. Zaman zaman \u201cde bak\u0131yim\u201d, \u201chadi bak\u0131yim\u201d der t\u00fcrk\u00fc aralar\u0131nda. Toplulukta co\u015fku doru\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hep birlikte ; \u201c\u0130 hu,hu,huuuuu !\u201d diye \u201chuykurur\u201d meciciler. S\u00fcrer gider ne\u015fe ve co\u015fku, tarlan\u0131n di\u011fer ucuna kadar. \u0130\u015f bitiminden geriye kalan tatl\u0131, hafif bir yorgunluk olur, o kadar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"517\" height=\"366\" src=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2421\" srcset=\"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-3.jpg 517w, https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-content\/uploads\/bel-mecisi-3-300x212.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 517px) 100vw, 517px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bakmay\u0131n bu g\u00fcn\u00fcn birbirine benzemez evlerine.\/Em.\u00d6\u011frt. Atilla Korkmaz<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2788,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[193,99],"tags":[266],"hf_cat_post":[],"class_list":["post-2786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-19-atilla-korkmaz","category-gelenekler","tag-hanelerimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2789,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2786\/revisions\/2789"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2786"},{"taxonomy":"hf_cat_post","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkelli.com\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/hf_cat_post?post=2786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}